گزارشی مختصر از مرکز خراسان شناسی به مناسب نکوداشت استاد یاحقی از پایه گذران و اولین مدیرعامل آن

گروه خراسان, شناسی,

سال تأسيس و هدف :

سال 1380ش، اين گروه قبل از پيوستن به بنياد پژوهش هاي اسلامي به عنوان مركز خراسان شناسي با هدف انجام پژوهشهاي بنيادي و علمي و به منظور شناسايي ميراث فرهنگي تاريخي، ادبي و هنري خراسان بزرگ، به پيشنهاد جمعي از دانشوران خراسان و با فرمان مقام معظم رهبري، در سال 1375 در شهر مشهد تشكيل شد. اين مركز پژوهشي با جلب همكاري هاي تحقيقاتي و فرهنگي دانشمندان خراسان شناس در داخل و خارج كشور به انجام تحقيقات و اجراي پروژه هاي علمي مبادرت ورزيده و يافته هاي علمي و پژوهشي گروههاي دهگانه خود را در قالب كتاب، نشريه و گزارش طرح هاي پژوهشي ارائه كرد، به طوري كه تا كنون موفق به چاپ چند عنوان كتاب، چندين شماره فصلنامه خراسان پژوهي و چندين شماره خبرنامه منتشر كرده و چندين كتاب در دست انتشار و چندين طرح پژوهشي در دست اجرا دارد. ضمن آنكه با برگزاري همايش هاي علمي و پژوهشي و تأسيس مراكز شهرشناسي در شهرهاي خراسان. با دانشوران و پژوهشگران ارتباط مستمر داشته و ماحصل يافته ها و نتايج تحقيقات علمي خود را در معرض استفاده دانشوران، دانشجويان و ديگر دانش پژوهان قرار داده است. دايره المعارف آستان قدس رضوي در سال 1375 ش. هسته اوليه اين گروه با تأسيس « مركز خراسان شناسي» در آستان قدس رضوي شكل گرفت. در آن مركز، گروه امام رضا عليه السلام و آستان قدس با اهداف زير تشكيل شد:

الف) مستند سازي اساس اعتقادات دوستداران حضرت امام رضا7

ب) پاسخ گويي به نيازهاي اطلاعاتي و علمي راجع به زندگي آن حضرت و آستان قدس

ج) اقدامات علمي و مؤثر در شيوه شناختن و شناساندن درست جلوه هاي مختلف فرهنگ اسلامي در پيوند با تشيع و آستان قدس رضوي. بر اين اساس طرح «دايره المعارف آستان قدس رضوي» به صورت برنامه اي مصوب در زمره كارهاي جاري گروه قرار گرفت و از سال 1376 كار مدخل گزيني از منابع براي اين دايره المعارف آغاز شد. اين گروه در حال حاضر زير مجموعه گروه خراسان شناسي بنياد مي باشد. و طرح جاري و در حال پيگيري گروه خراسان شناسي استمي شود.

آثار چاپ شده

الف ) كتاب :

1. 1. از جيحون تا وخش
2. 2. نامه هايي از قهستان
3. اختياراتشاهنامه
4. 4. دفتر نبشته گه باستان
5. 5. شعر غم
6. 6. ميخ اول بر تابوتاستعمار
7. 7. دُر نجف
8. 8. از علي آموز اخلاص عمل
9. 9. علي آيينه جمال وجلال
10. 10. يادمان آقا نجفي قوچاني
11. 11. جغرافياي شهرستان قاينات
12. 12. ديوان كاتبي نيشابوري
13. 13. سمرقنديان چه مي گويند؟
14. 14. تاريخ و فرهنگ مردمخجند
15. 15. افغانستان و ايران

16. از شمار دو چشم، یاد نامه احمدی بیرجندی

17. دانشوران اسفراین

18. بیست وقف نامه خراسان

ب ) نشریه :

1. فصل نامه خراسان پژوهي، 6 ش
2. خبرنامه خراسان پژوهي، 17 ش

ج ) طرح :

1. 1. بررسي نقشو عملكرد درمانگاه هاي خيريه شهر مشهد
2. 2. بررسي نيازهاي فرهنگي زائران حرم مطهرحضرت رضا7
3. 3. بررسي و مطالعه كتيبه هاي تاريخي سنگ قبرهاي دشت توس
4. 4. تذكزه شاعران مشهد
5. 5. اطلس تاريخي حرم مطهر رضوي
6. 6. باورشناسي زيارتگاههاي خراسان
7. تهيه شناسنامه كتابخانه هاي خراسان
   

گروه دایرة المعارف

الف ) عناوین تصويب و تدوين شده :

1. تدوين و تكثير مدخل نامه شماره 1 (الف تا لام) مصوب شوراي علمي دايره المعارف اين مدخل نامه به عنوان نخستين محصول اين شورا به همراه معرف براي هر مدخل در دسترس قرار گرفته است.
2. تدوين و تكثير مدخل نامه شماره 2 (م تا ي) در بردارنده مدخلهاي پيشنهادي براي دايره المعارف آستان قدس
3. تدوين و تكثير مدخل نامه شماره 3 (الف تا لام) شامل مدخلهاي تازه شناسايي شده
   -تدوين و تكثير «شيوه نامه دايره المعارف» و ارائه صورت مقدماتي آن در كارگاههاي دانشنامه نگاري به منظور ارزشيابي كار.
4. چاپ و نشر خبرنامه شماره 12 ويژه مسائل و مباحث مرتبط با دايره المعارف آستان قدس رضوي
5. انتشار مقدماتي «بيست مقاله نمونه» از ميان مدخل هاي مختلف دايره المعارف به منظور ارزشيابي كارشناسان.

ب ) كارهاي ديگر دايرة المعارف :

1. گزينش بيش از چهار هزار مدخل از منابع و متون تاريخي مرتبط با آستان قدس رضوي
2. تهيه پرونده علمي براي بيش از چهارصد مدخل دايرة المعارف. از اين ميان تشكيل پرونده براي بيش از يكصد سازمان آستان قدس با مكاتبه و دريافت اساسنامه و ديگر اطلاعات مورد نياز از آن ها و نهادهاي ذيربط به پايان رسيده است
3. تشكيل كارگاه هاي دانشنامه نگاري به منظور تربيت نيروي انساني كارآمد براي نگارش مقالات دايرة المعارفي
4. تشكيل نشست هاي تخصصي براي ارزشيابي مقالات با حضور اعضاي شوراي علمي دايرة المعارف و مشاوران ديگر
5. تشكيل هيأت ويراستاري دايرة المعارف براي بيست مقاله در چهار محور شامل: ويرايش ادبي، ويرايش بافتاري، ويرايش زباني و ويرايش جامع
6. رايزني و تشكيل نشست هاي تخصصي در حوزه مسايل مرتبط با دانشنامه نگاري با مشاور علمي دايرة المعارف آقاي عبدالحسين آذرنگ
7. تصويب آيين نامه ها و ضوابط مدخل گزيني، نگارش و ويرايش دايرة المعارف در شوراي پژوهشي و هيأت مديره مركز خراسان شناسي

ج ) کتاب های در دستاقدام :

مهرماه 1380 با پيوستن گروه دايرة المعارف آستان قدس رضوي به جمع گروه هاي پژوهشي بنياد پژوهش هاي اسلامي، كارهاي زير در دست اجرا و اقدام قرار گرفته است

1. بازنويسي و چاپ 20 وقفنامه برگزيده خراسان
2. تشكيل مجدد شوراي علمي دايرة المعارف با حضور اعضاي جديد از سوي مدير گروه دايرة المعارف
3. تجديد نظر و بازنگاري آيين نامه مالي دايرة المعارف به منظور طرح در نشست هيأت مديره بنياد پژوهش هاي اسلامي براي شروع به كار مجدد نگارش و ويرايش مقالات
4. ارزشيابي علمي مقالات ارائه شده از سوي نويسندگان به منظور پاسخ گويي به آنان و پرداخت حق الزحمه ها
5. منبع يابي و سرشاركردن مدخل هاي دايره المعارف از آثار نو يافته در زمينه مباحث مرتبط با حضرت رضا7 و آستان قدس رضوي
6. بررسي و گزينش مقالات مندرج در نشريات تخصصي مرتبط با مدخل هاي دايرة المعارف آستان قدس رضوي از ميان مقالات تخصصي موجود در آرشيو كتابخانه مركز خراسان شناسي مستقر در كتابخانه مرجع بنياد پژوهش هاي اسلامي به منظور افزودن بر منابع مرتبط با هر مدخل.

زروند(خراسان شناسی)...